Sterven...van angst naar vertrouwen

Geboren worden opgroeien, ouder worden, sterven. Het is de loop van het leven. Dat einde komt, maar hoe? Wat kunt u doen om op een voor u goede manier met de dood om te gaan? Wat is er nodig om niet met een gevoel van angst, schuld of verwarring het leven los te laten? En helpt meer kennis hierover of juist niet? Veel belangrijke vragen. Over de meest intense vorm van leven: het proces van sterven. Het Landelijk Expertisecentrum Sterven helpt daarbij.

Bijna de helft van de Nederlanders heeft angst om te sterven. Ze stoppen het nadenken hierover ver weg en vinden het moeilijk om erover te praten. Zelfs met de meest dierbaren om hen heen. Meestal omdat ze niet weten wat er gebeurt tijdens het stervensproces. Dat tekort aan kennis maakt de angst alleen maar groter. Gevolg: de kwaliteit van leven komt onder druk te staan. Sterven is, op een andere manier natuurlijk, net zo ingrijpend als geboren worden. Je gaat een nieuwe, onbekende fase in. Maar gelukkig weten we als mensheid door de eeuwen heen veel over het stervensproces. Die oude kennis, over zowel de lichamelijke als emotionele, mentale en spirituele aspecten, kan helpen om je eigen levenseinde of dat van een naaste beter te begrijpen. Ook recente inzichten dragen daaraan bij. Zo kan de angst voor sterven plaatsmaken voor vertrouwen. En vertrouwen heeft alles te maken met je overgeven aan het onvermijdelijke. Kortom: acceptatie. Dat betekent een grote verlichting, en rust in hoofd en hart.

Wij zien een samenleving voor ons die aanvaardt dat sterven onderdeel is van het leven. Wie de weerstand tegen sterven laat varen en het hele leven, met hoogte- en dieptepunten en met teleurstelling en succes, omarmt zal een stuk gelukkiger leven: minder angstig en krampachtig, meer open en bewust. Wij zetten ons in voor een stervenscultuur in Nederland gebaseerd op inzicht en vertrouwen.

Aan de basis ligt het uitgangspunt dat sterven een kostbaar en wezenlijk proces is van ieder mens en de vraag hoe we daar bewust(er) mee om kunnen gaan.

Veranderende samenleving

MEDISCHE VOORUITGANG

Tot het midden van de 20e eeuw was de dood een geaccepteerd deel van het leven. De meeste mensen stierven thuis, binnen hun eigen gemeenschap. Hoewel de hospicebeweging veel kennis, wijsheid en ervaring heeft voortgebracht is er dankzij de medische vooruitgang ook veel veranderd. We leven langer, in een geseculariseerde wereld, en de meesten van ons sterven in een ziekenhuis of instelling.

COLLECTIEVE ANGST

Sterven is een gemedicaliseerd proces geworden en sterven en sterfelijkheid zijn steeds verder van ons af komen te staan. Angst is het gevolg en velen ervaren zelfs afgrijzen bij de gedachte aan een dood lichaam. Onze collectieve angst maakt dat we onvoorbereid zijn op het moment dat we met ziekte en dood worden geconfronteerd. En ons onvermogen wakkert de angst alleen maar aan.

THUIS STERVEN

De eenzijdig materialistische gerichtheid op de maakbaarheid van het leven en de medische vooruitgang die ziekte, ouderdom en dood op afstand moesten houden, blijkt geen garantie voor een gelukkig(er) leven. Er valt immers niet te ontkomen aan de dood. Nu steeds meer mensen in de komende jaren thuis zullen sterven, wordt het hoog tijd sterven daadwerkelijk terug te geven aan de eigen gemeenschap.

WIJSHEID

Het Landelijk Expertisecentrum Sterven draagt daaraan bij door universele kennis, wijsheid en ervaring omtrent sterven op grote schaal beschikbaar te maken. Uitgangspunt daarbij is dat mensen er toe doen tot en met het laatste moment van hun leven en dat respect en integriteit ook voor het gestorven lichaam en de gestorvene gelden.

Van angst naar vertrouwen.

Voor iedereen

RUIMTE

Wordt u geconfronteerd met sterven dan heeft u, zo is onze ervaring, behoefte aan iemand die u kan vertellen wat er gebeurt, die aandachtig en liefdevol aanwezig kan zijn en die u helpt zich te verhouden tot dat wat er is. Pas dan ontstaat er ruimte. Ruimte voor wat ruimte vraagt om in vertrouwen te kunnen sterven. Wij zijn er voor iedereen, ongeacht religie of levensbeschouwing.

UNIVERSELE PRINCIPES

Het Landelijk Expertisecentrum Sterven wortelt niet in een specifieke traditie. Wij benadrukken het universele karakter van sterven en gaan uit van universele, spirituele principes, waarbij de elementenleer als basis dient. Zoals wij in de moederschoot worden gevormd uit én door de vier elementen aarde, water, vuur en lucht, zo verlaten deze ons één voor één tijdens het stervensproces.

STERVENSPROCES

Sterven lijkt daarmee een proces te zijn van langzaam maar zeker onthechten van de aarde. Het vijfde element ether speelt daarbij een specifieke rol. Deze benadering van het stervensproces, het terugtrekken van de elementen, vinden we in veel oude wijsheidstradities en gaat terug tot de tijd van de Oude Grieken. Kennis van deze leer is helpend in het leren duiden van het stervensproces.

‘Het meest wonderbaarlijke ter wereld is het gegeven dat mensen om ons heen kunnen sterven terwijl we nog altijd niet geloven dat dit ook ons zal overkomen.’

Oosterse wijsheid