Omgaan met sterven

Op een dag gaan we dood. Voor sommigen is dat een troostrijke gedachte, voor anderen een beangstigende. Angst voor de dood heeft onder meer te maken met gebrek aan kennis over sterven. Sterven is in onze maatschappij steeds meer uit de aandacht geraakt en we weten niet meer hoe we daar mee om moeten gaan. Dat geldt ook voor de medische wereld.

Het Landelijke Expertisecentrum Sterven erkent sterven als een fysiek, emotioneel, mentaal en geestelijk proces dat, net als geboren worden, bij het leven hoort. Wij zien het als onze missie om bij te dragen aan kwaliteit van leven voor iedere stervende door inzicht te geven in de gelaagdheid van het stervensproces en door het bevorderen van kennis over sterven.

Wij zien een samenleving voor ons die aanvaardt dat sterven onderdeel is van het leven. Wie de weerstand tegen sterven laat varen en het hele leven, met hoogte- en dieptepunten en met teleurstelling en succes, omarmt zal een stuk gelukkiger leven: minder angstig en krampachtig, meer open en bewust. Wij zetten ons in voor een stervenscultuur in Nederland gebaseerd op inzicht en vertrouwen.

Aan de basis ligt het uitgangspunt dat sterven een kostbaar en wezenlijk proces is van ieder mens en de vraag hoe we daar bewust(er) mee om kunnen gaan.

Veranderende samenleving

MEDISCHE VOORUITGANG

Tot het midden van de 20e eeuw was de dood een geaccepteerd deel van het leven. De meeste mensen stierven thuis, binnen hun eigen gemeenschap. Hoewel de hospicebeweging veel kennis, wijsheid en ervaring heeft voortgebracht is er dankzij de medische vooruitgang ook veel veranderd. We leven langer, in een geseculariseerde wereld, en de meesten van ons sterven in een ziekenhuis of instelling.

COLLECTIEVE ANGST

Sterven is een gemedicaliseerd proces geworden en sterven en sterfelijkheid zijn steeds verder van ons af komen te staan. Angst is het gevolg en velen ervaren zelfs afgrijzen bij de gedachte aan een dood lichaam. Onze collectieve angst maakt dat we onvoorbereid zijn op het moment dat we met ziekte en dood worden geconfronteerd. En ons onvermogen wakkert de angst alleen maar aan.

THUIS STERVEN

De eenzijdig materialistische gerichtheid op de maakbaarheid van het leven en de medische vooruitgang die ziekte, ouderdom en dood op afstand moesten houden, blijkt geen garantie voor een gelukkig(er) leven. Er valt immers niet te ontkomen aan de dood. Nu steeds meer mensen in de komende jaren thuis zullen sterven, wordt het hoog tijd sterven daadwerkelijk terug te geven aan de eigen gemeenschap.

WIJSHEID

Het Landelijk Expertisecentrum Sterven draagt daaraan bij door universele kennis, wijsheid en ervaring omtrent sterven op grote schaal beschikbaar te maken. Uitgangspunt daarbij is dat mensen er toe doen tot en met het laatste moment van hun leven en dat respect en integriteit ook voor het gestorven lichaam en de gestorvene gelden.

Van angst naar vertrouwen.

Voor iedereen

RUIMTE

Wordt u geconfronteerd met sterven dan heeft u, zo is onze ervaring, behoefte aan iemand die u kan vertellen wat er gebeurt, die aandachtig en liefdevol aanwezig kan zijn en die u helpt zich te verhouden tot dat wat er is. Pas dan ontstaat er ruimte. Ruimte voor wat ruimte vraagt om in vertrouwen te kunnen sterven. Wij zijn er voor iedereen, ongeacht religie of levensbeschouwing.

UNIVERSELE PRINCIPES

Het Landelijk Expertisecentrum Sterven wortelt niet in een specifieke traditie. Wij benadrukken het universele karakter van sterven en gaan uit van universele, spirituele principes, waarbij de elementenleer als basis dient. Zoals wij in de moederschoot worden gevormd uit én door de vier elementen aarde, water, vuur en lucht, zo verlaten deze ons één voor één tijdens het stervensproces.

STERVENSPROCES

Sterven lijkt daarmee een proces te zijn van langzaam maar zeker onthechten van de aarde. Het vijfde element ether speelt daarbij een specifieke rol. Deze benadering van het stervensproces, het terugtrekken van de elementen, vinden we in veel oude wijsheidstradities en gaat terug tot de tijd van de Oude Grieken. Kennis van deze leer is helpend in het leren duiden van het stervensproces.

‘Het meest wonderbaarlijke ter wereld is het gegeven dat mensen om ons heen kunnen sterven terwijl we nog altijd niet geloven dat dit ook ons zal overkomen.’

Oosterse wijsheid